Ζάκυνθος – Σύγχρονη Αριστερά- Προοδευτική Ελλάδα

Με τις τιμές του ελαιολάδου να κινούνται γύρω στα 3 ευρώ το κιλό, το υψηλό κόστος παραγωγής και συγκομιδής και την παρατεταμένη ανομβρία να επιβαρύνουν τη φετινή ελαιοκομική περίοδο, η Οργάνωση Ζακύνθου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) παρεμβαίνει με ανακοίνωσή της για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί του νησιού.

Επικαλούμενη τις επισημάνσεις του Διευθυντή της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ζακύνθου, σύμφωνα με τις οποίες απαιτείται τιμή περίπου 5 ευρώ το κιλό για να εξασφαλίζεται εισόδημα στον παραγωγό, καθώς και τις ανησυχίες ελαιοπαραγωγών για το κόστος συγκομιδής, η Οργάνωση προειδοποιεί για τον κίνδυνο εγκατάλειψης των παραδοσιακών ελαιώνων.

Η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου ζητά άμεση στήριξη του αγροτικού εισοδήματος μέσω στοχευμένων ενισχύσεων De Minimis και παρουσιάζει έξι συγκεκριμένες προτάσεις για ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο προστασίας της ελαιοκομίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η δημιουργία Παρατηρητηρίου Τιμών και Κόστους Παραγωγής, η αξιοποίηση ηλεκτρονικών δημοπρατηρίων με βάση την ευρωπαϊκή εμπειρία, η καταπολέμηση των παράνομων ελληνοποιήσεων, η ενίσχυση των συνεταιρισμών, η μείωση του κόστους παραγωγής και η σύνδεση του ζακυνθινού ελαιολάδου με την τουριστική οικονομία.

Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη ειδικής προστασίας των παραδοσιακών ελαιώνων, όχι μόνο ως παραγωγικών εκμεταλλεύσεων, αλλά και ως αναπόσπαστου στοιχείου του φυσικού περιβάλλοντος, της ιστορίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Ζακύνθου.

Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ. – Οργάνωσης Ζακύνθου, της 11ης Νοεμβρίου 2026:

“Οι χαμηλές τιμές και το υψηλό κόστος παραγωγής απειλούν την ελαιοκομία – Αναγκαίο ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας”

“Η φετινή ελαιοκομική περίοδος στη Ζάκυνθο εξελίσσεται μέσα σε συνθήκες έντονης ανησυχίας για τους παραγωγούς. Η παρατεταμένη ανομβρία έχει επηρεάσει αρνητικά την παραγωγή και την απόδοση του ελαιοκάρπου, ενώ ο ι τιμές παραγωγού κινούνται γύρω στα 3 ευρώ το κιλό.

Σύμφωνα με τον Διευθυντή της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ζακύνθου, απαιτείται τιμή περίπου 5 ευρώ το κιλό για να εξασφαλίζεται εισόδημα στον παραγωγό. Την ίδια στιγμή, ελαιοπαραγωγοί του νησιού επισημαίνουν ότι το υψηλό κόστος συγκομιδής καθιστά ασύμφορη την καλλιέργεια, με ορατό πλέον τον κίνδυνο εγκατάλειψης των παραδοσιακών ελαιώνων.

Η κατάσταση απαιτεί άμεσα μέτρα στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας της ελαιοκομίας.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι χαμηλές τιμές, αλλά το υψηλό κόστος παραγωγής

Η ελληνική ελαιοκομία, ιδιαίτερα στις περιοχές με μικρό και κατακερματισμένο κλήρο, αντιμετωπίζει σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα.

Το αυξημένο κόστος εργασίας, ενέργειας, καυσίμων, εφοδίων και συγκομιδής περιορίζει δραστικά το εισόδημα των παραγωγών. Στους παραδοσιακούς ελαιώνες της Ζακύνθου, όπου οι δυνατότητες μηχανοποίησης είναι συχνά περιορισμένες, το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο.

Η κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει άμεσα τη χορήγηση στοχευμένων ενισχύσεων μέσω του ευρωπαϊκού πλαισίου De Minimis, με τεκμηρίωση των πραγματικών απωλειών εισοδήματος και του κόστους παραγωγής.

Οι έκτακτες ενισχύσεις, όμως, δεν μπορούν να αποτελούν τη μοναδική απάντηση σε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα.

Εθνικό σχέδιο προστασίας της ελαιοκομίας και του ελαιολάδου

Η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου υποστηρίζει την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

1. Εθνικό Ψηφιακό Παρατηρητήριο Τιμών και Κόστους Παραγωγής

Συστηματική καταγραφή των τιμών σε όλα τα στάδια, από τον παραγωγό μέχρι το ράφι, με παράλληλη παρακολούθηση του πραγματικού κόστους παραγωγής.

Η διαφάνεια στην αγορά πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικούς ελέγχους των εμπορικών περιθωρίων κέρδους  και των  καταχρηστικών πρακτικών, ώστε να προστατεύονται παραγωγοί και καταναλωτές.

2. Οργανωμένες ηλεκτρονικές αγορές και δημοπρατήρια ελαιολάδου

Δημιουργία ή αξιοποίηση σύγχρονων ηλεκτρονικών αγορών, στις οποίες συνεταιρισμοί και ομάδες παραγωγών θα μπορούν να διαθέτουν πιστοποιημένες ποσότητες ελαιολάδου και να δέχονται ανταγωνιστικές προσφορές από Έλληνες και διεθνείς αγοραστές.

Η παρέμβαση αυτή πρέπει να συνδυάζεται με υποδομές αποθήκευσης, πιστοποίηση ποιότητας και εξασφάλιση πληρωμών, ώστε να ενισχύεται πραγματικά η διαπραγματευτική θέση των παραγωγών και να περιορίζονται οι περιττές εμπορικές επιβαρύνσεις.

Υπάρχουν ήδη συγκεκριμένα ευρωπαϊκά παραδείγματα: Στην Ισπανία λειτουργεί η ηλεκτρονική αγορά ελαιολάδου Oleista, στην Ιταλία η πλατφόρμα χονδρικής Portale dell’Olio, ενώ στην Πορτογαλία αναπτύσσεται η πλατφόρμα ηλεκτρονικών δημοπρασιών Tradeizi. Οι πρωτοβουλίες αυτές δείχνουν ότι η αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας για την απευθείας σύνδεση παραγωγών και αγοραστών είναι ήδη μια εφαρμόσιμη πρακτική, την οποία μπορεί να αξιοποιήσει και η ελληνική ελαιοκομία.

3. Αυστηροί έλεγχοι κατά των παράνομων ελληνοποιήσεων

Καθολική ιχνηλασιμότητα του ελαιολάδου, διασταύρωση των εισαγόμενων και εγχώριων ποσοτήτων, έλεγχοι στα ελαιοτριβεία, στις επιχειρήσεις εμπορίας και στις μονάδες τυποποίησης.

Η καταπολέμηση των παράνομων ελληνοποιήσεων αποτελεί ζήτημα προστασίας της ελληνικής προέλευσης, του θεμιτού ανταγωνισμού και της αξιοπιστίας του προϊόντος. Δεν υποκαθιστά, ωστόσο, την ανάγκη αντιμετώπισης του κόστους παραγωγής και των πιέσεων της διεθνούς αγοράς.

4. Ουσιαστική ενίσχυση συνεταιρισμών και ομάδων παραγωγών

Πρόσβαση σε χαμηλότοκη χρηματοδότηση, φορολογικά κίνητρα, προτεραιότητα στα κατάλληλα ευρωπαϊκά προγράμματα και ενίσχυση επενδύσεων σε αποθήκευση, τυποποίηση και εμπορία.

Η συλλογική οργάνωση μπορεί να περιορίσει το κόστος, να συγκεντρώσει μεγαλύτερες εμπορεύσιμες ποσότητες και να αυξήσει το μερίδιο της τελικής αξίας του προϊόντος που επιστρέφει στον παραγωγό.

5. Στοχευμένο πρόγραμμα μείωσης του κόστους παραγωγής

Μέτρα για το αγροτικό πετρέλαιο, την ενέργεια, τα εφόδια, τη μηχανοποίηση και τις συλλογικές υποδομές συγκομιδής.

Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τους παραδοσιακούς ελαιώνες και τις μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες προσαρμογής στις συνθήκες του διεθνούς ανταγωνισμού.

6. Ενίσχυση της τυποποίησης και σύνδεση της ελαιοκομίας με τον τουρισμό

Η Ζάκυνθος διαθέτει μια σημαντική δυνατότητα που παραμένει ανεπαρκώς αξιοποιημένη: τη σύνδεση της τοπικής παραγωγής ελαιολάδου με την τουριστική οικονομία.

Η προώθηση του ζακυνθινού ελαιολάδου στα ξενοδοχεία, στα εστιατόρια και στις επιχειρήσεις εστίασης, σε συνδυασμό με συλλογικές δράσεις τυποποίησης και προβολής, μπορεί να ενισχύσει την τοπική ζήτηση και την προστιθέμενη αξία του προϊόντος.

Η προστασία της παραδοσιακής ελαιοκομίας είναι οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάγκη

Η ελαιοκαλλιέργεια δεν είναι απλώς μία ακόμη παραγωγική δραστηριότητα.

Οι παραδοσιακοί ελαιώνες αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του ζακυνθινού τοπίου, της αγροτικής ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού. Συμβάλλουν στη διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας, του φυσικού περιβάλλοντος και της ζωής στην ύπαιθρο.

Η εγκατάλειψή τους δεν συνεπάγεται μόνο απώλεια αγροτικού εισοδήματος, αλλά και ευρύτερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες.

Γι’ αυτό η προστασία τους δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Απαιτείται ειδική πολιτική στήριξης που θα αναγνωρίζει τις πολλαπλές λειτουργίες και την αξία της παραδοσιακής ελαιοκομίας.

Το ελληνικό ελαιόλαδο αποτελεί προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας, βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής και σημαντικό στοιχείο της παραγωγικής και πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας.

Η ελαιοκομική παραγωγή πρέπει να αποτελεί πηγή εισοδήματος και προοπτικής για τον παραγωγό, όχι αφορμή για αγωνία σχετικά με το αν θα μπορέσει να καλύψει το κόστος συγκομιδής.

Η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου θέτει ως βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση βιώσιμου εισοδήματος για τους ελαιοπαραγωγούς, τη μείωση του κόστους παραγωγής και την προστασία των παραδοσιακών ελαιώνων.

Γιατί χωρίς παραγωγούς δεν υπάρχει ελαιοκομία. Και χωρίς βιώσιμη ελαιοκομία, η Ζάκυνθος χάνει ένα σημαντικό κομμάτι της παραγωγικής, κοινωνικής και πολιτιστικής της ταυτότητας“