Ζάκυνθος – Σύγχρονη Αριστερά- Προοδευτική Ελλάδα

Από σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου, τίθεται σε εφαρμογή η «Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών», με την κυβέρνηση να ανακοινώνει μειώσεις σε περισσότερους από 1.700 κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.

Οι αριθμοί ακούγονται εντυπωσιακοί.

Εκατοντάδες επώνυμα προϊόντα, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, σχολικά είδη και κρέατα περιλαμβάνονται στην πρωτοβουλία, ενώ η μέση ανακοινωμένη μείωση φτάνει περίπου στο 9,5%.

Όμως πίσω από τους αριθμούς υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα, που ενδιαφέρει περισσότερο τον καταναλωτή από το πόσοι κωδικοί μπήκαν σε έναν κατάλογο:

Πόσα ευρώ θα γλιτώσει πραγματικά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ;

Το ερώτημα των 50 ευρώ

Ας πάρουμε ένα πολύ απλό παράδειγμα.

Ένας καταναλωτής πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ και αγοράζει τα συνηθισμένα προϊόντα ενός νοικοκυριού:

Γάλα, ψωμί, ζυμαρικά, αυγά, κρέας, τυρί, είδη καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής.

Μέχρι χθες πλήρωνε για το συγκεκριμένο καλάθι 50 ευρώ.

Πόσο θα πληρώσει από σήμερα, μετά την εφαρμογή της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών;

49 ευρώ;

48 ευρώ;

47 ευρώ;

45 ευρώ;

Πόσα ευρώ, τελικά, θα μείνουν στην τσέπη του;

Αυτό είναι ίσως το απλούστερο και πιο κατανοητό μέτρο της αποτελεσματικότητας οποιασδήποτε παρέμβασης κατά της ακρίβειας.

Γιατί ο καταναλωτής δεν αγοράζει «κωδικούς».

Αγοράζει προϊόντα και στο τέλος πληρώνει έναν λογαριασμό.

Το 9,5% δεν σημαίνει 9,5% φθηνότερο καλάθι

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Όταν ανακοινώνεται μέση μείωση περίπου 9,5% σε περισσότερους από 1.700 κωδικούς, αυτό δεν σημαίνει ότι ένας λογαριασμός 50 ευρώ θα γίνει αυτομάτως 45,25 ευρώ.

Οι μειώσεις αφορούν συγκεκριμένους κωδικούς και όχι το σύνολο των προϊόντων που αγοράζει ένα νοικοκυριό.

Άλλοι κωδικοί έχουν μεγαλύτερη και άλλοι μικρότερη μείωση. Πολλά προϊόντα του καθημερινού καλαθιού μπορεί να μη συμμετέχουν καθόλου στην πρωτοβουλία.

Επομένως, το πραγματικό όφελος για το νοικοκυριό μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό από το ποσοστό που κυριαρχεί στις ανακοινώσεις.

Η μείωση υπολογίζεται πάνω σε ποια τιμή;

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, ακόμη σημαντικότερο ερώτημα.

Όταν ανακοινώνεται ότι ένα συγκεκριμένο προϊόν μειώνεται, για παράδειγμα, κατά 7% ή 10%, ποια ακριβώς είναι η τιμή βάσης πάνω στην οποία υπολογίζεται αυτή η μείωση;

Είναι η τιμή που πραγματικά πλήρωνε ο καταναλωτής στο ταμείο του σούπερ μάρκετ στις 30 Αυγούστου;

Είναι η επίσημη τιμή καταλόγου;

Είναι κάποια άλλη προηγούμενη τιμή αναφοράς;

Και τι συμβαίνει όταν ένα προϊόν βρισκόταν ήδη σε προσφορά πριν από την έναρξη της πρωτοβουλίας;

Χωρίς να γνωρίζουμε την τιμή βάσης, το ποσοστό της μείωσης από μόνο του δεν μας λέει πόσα χρήματα πραγματικά εξοικονομεί ο καταναλωτής.

Οι χαμηλότερες τιμές υπήρχαν σε ορισμένες περιπτώσεις ήδη

Το ερώτημα δεν είναι μόνο θεωρητικό.

Ένας πρώτος έλεγχος συγκεκριμένων προϊόντων που περιλαμβάνονται στη νέα πρωτοβουλία δείχνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχαν ήδη σημαντικά χαμηλότερες τιμές σε αλυσίδες σούπερ μάρκετ πριν από τις 31 Αυγούστου.

Παράλληλα, το ίδιο ακριβώς προϊόν μπορεί να πωλείται σε αισθητά διαφορετική τιμή από αλυσίδα σε αλυσίδα.

Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό να γνωρίζουμε πάνω σε ποια πραγματική τιμή υπολογίζεται η ανακοινωμένη μείωση.

Για να γνωρίζουμε ποιο είναι το πρόσθετο πραγματικό όφελος της νέας παρέμβασης, πρέπει να συγκρίνουμε την τιμή που πλήρωνε πραγματικά ο καταναλωτής πριν από την εφαρμογή της με την τιμή που πληρώνει μετά.

Ένα πολύ απλό τεστ για την κυβέρνηση

Η κυβέρνηση και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ μπορούν να λύσουν πολύ εύκολα αυτή την απορία.

Ας δημιουργήσουν ένα αντιπροσωπευτικό καλάθι βασικών προϊόντων που κόστιζε 50 ευρώ στις 30 Αυγούστου 2026.

Και ας μας πουν πόσο κοστίζει το ίδιο ακριβώς καλάθι, με τις ίδιες ποσότητες και τους ίδιους κωδικούς προϊόντων, μετά την εφαρμογή της πρωτοβουλίας.

Αν κοστίζει 45 ευρώ, τότε ο καταναλωτής κερδίζει 5 ευρώ.

Αν κοστίζει 48 ευρώ, κερδίζει 2 ευρώ.

Αν κοστίζει 49,50 ευρώ, κερδίζει 50 λεπτά.

Τόσο απλά.

Και μαζί με αυτό, ας δημοσιοποιηθεί για κάθε προϊόν η τιμή βάσης πάνω στην οποία υπολογίστηκε το ανακοινωμένο ποσοστό μείωσης.

Έτσι η συζήτηση θα γίνει με πραγματικές τιμές και όχι μόνο με ποσοστά.

Όχι πόσοι κωδικοί – πόσα ευρώ

Η συζήτηση για την ακρίβεια έχει γεμίσει τα τελευταία χρόνια με αριθμούς, ποσοστά, «καλάθια», πρωτοβουλίες και χιλιάδες κωδικούς προϊόντων.

Όμως το οικογενειακό εισόδημα δεν μετριέται σε κωδικούς.

Μετριέται σε ευρώ.

Και η πραγματική επιτυχία μιας πολιτικής μείωσης των τιμών δεν κρίνεται από το πόσο μεγάλος είναι ο αριθμός των προϊόντων που περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο.

Κρίνεται από το πόσα χρήματα χρειάζεται να βγάλει ο πολίτης από την τσέπη του όταν φτάσει στο ταμείο.

Η απάντηση που χρειάζεται ο καταναλωτής

Γι’ αυτό, πίσω από την ανακοίνωση των περισσότερων από 1.700 κωδικών και της μέσης μείωσης περίπου 9,5%, υπάρχει ένα απλό ερώτημα που αξίζει μια εξίσου απλή απάντηση:

Για κάθε 50 ευρώ που πλήρωνε μέχρι χθες ένας καταναλωτής στο σούπερ μάρκετ, πόσα θα πληρώνει μετά την εφαρμογή του μέτρου;

Ας μας δώσουν αυτόν τον αριθμό.

Και ας μας πουν παράλληλα πάνω σε ποια τιμή υπολογίζουν τις μειώσεις που ανακοινώνουν.

Τότε ο κάθε καταναλωτής θα μπορεί να κρίνει μόνος του πόσο πραγματικά μειώθηκαν οι τιμές.

Γιατί στο τέλος, το ερώτημα δεν είναι πόσοι κωδικοί μειώθηκαν. Είναι πόσα ευρώ έμειναν στην τσέπη.